ලෝකය පුරා ආහාර සුරක්ෂිතතාව, පෝෂණය සහ පරිසර පද්ධති ආරක්ෂා කිරීම උදෙසා ගොවි කාන්තාවන් ඉටුකරන මෙහෙවර අතිමහත්ය. ඔවුහු හුදෙක් වගාකරුවන් පමණක් නොව, ස්වාභාවික සම්පත් සුරකින, පවුල සහ ප්‍රජාව ශක්තිමත් කරන වෙනසෙහි පෙරගමන්කරුවෝ වන්නෝය.
එහෙත්, දැඩි කාලගුණික විපර්යාස, වෙළඳපොළේ අවිනිශ්චිතතාව සහ දුෂ්කර සේවා කොන්දේසි වැනි පොදු අභියෝගවලට අමතරව, ගොවි කාන්තාවන්ට සමාජය තුළ පවතින සමාජභාවී අසමානතාව සහ වෙනස්කම් කිරීම්වලටද මුහුණ දීමට සිදු වේ.
ජාත්‍යන්තර ගොවි කාන්තාවන්ගේ වසර 2026 යි (IYWF 2026)
ආහාර පද්ධතීන්, ග්‍රාමීය ආර්ථිකය සහ පරිසර සංරක්ෂණය උදෙසා කාන්තාවන් දක්වන දායකත්වය අගය කරමින්, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය 2026 වසර “ජාත්‍යන්තර ගොවි කාන්තාවන්ගේ වසර” (IYWF 2026)ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත. එමෙන්ම මෙම වසර “ජාත්‍යන්තර තෘණ භූමි සහ එඬේරන්ගේ වසර” ලෙසද සමරනු ලබන්නේ පරිසර පද්ධති සුරකින මෙම ප්‍රජාවන්ගේ අයිතිවාසිකම් සහ තිරසාර ජීවනෝපායන් තහවුරු කිරීමේ අරමුණෙන්ය.
ගොවි කාන්තාවන්ගේ දායකත්වය ලෝකයට වැදගත් වන්නේ ඇයි?
කෘෂිකාර්මික හා ගෘහස්ථ තීරණ ගැනීමේදී කාන්තාවන්ගේ දායකත්වය ලැබෙන පවුල්වල සෞඛ්‍ය සම්පන්න ආහාර රටාවක් සහ උසස් අධ්‍යාපන මට්ටමක් දැකිය හැකිය. එමෙන්ම වගාබිම්වල විවිධත්වය ඉහළ නැංවීමටද එය හේතු වේ.
පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට පැමිණෙන පස, ජලය, බීජ සහ ජෛව විවිධත්වය සුරකින සාම්ප්‍රදායික දැනුම මීළඟ පරම්පරාවට දායාද කරන්නේ ගොවි කාන්තාවන් විසිනි.
සමුපකාර, ඉතුරුම් සංගම් සහ ගොවි කණ්ඩායම් හරහා එකතු වන කාන්තාවන් තමන්ගේ හඬ ශක්තිමත් කර ගනිමින්, වෙළඳපොළ සබඳතා ගොඩනගා ගනී. මෙය කාලගුණික හා ආර්ථික බාධාවලදී ප්‍රජාවේ පැවැත්ම තහවුරු කිරීමට මහෝපකාරී වේ.
ගොවි කාන්තාවන් මුහුණ දෙන ප්‍රධාන අභියෝග
කෘෂිකාර්මික අංශයේ නියුතු සමස්ත පිරිසෙන් 42% ක් පමණ කාන්තාවන් වුවද, ඔවුන් තවමත් දැඩි බාධාවන්ට මුහුණ දෙයි:
- විෂම ආදායම් සහ අඩු අස්වැන්න: පිරිමි ගොවියෙකු උපයන සෑම ඩොලරයකටම කාන්තාවකට ලැබෙන්නේ සෙන්ට් 82 ක සාමාන්‍ය ආදායමකි. මූල්‍ය සහ සම්පත් හිඟකම නිසා එකම ප්‍රමාණයේ ඉඩමකින් පිරිමින්ට වඩා 24% ක අඩු අස්වැන්නක් ලබා ගැනීමට ඔවුන්ට සිදු වේ.
- ඉඩම් අයිතිය පිළිබඳ ගැටලු: සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල සහ යුරෝපා සංගමයේ රටවල් 78 න් 71 කම (91%) කාන්තාවන්ට ඉඩම් සඳහා නීතිමය හෝ ආරක්ෂිත අයිතියක් නොමැත.
- නොගෙවන ගෘහස්ථ ශ්‍රම බර: ළමයින් බැලීම, ආහාර පිසීම, ජලය සහ දර එකතු කිරීම වැනි නොගෙවන ගෘහස්ථ කටයුතු සඳහා කාන්තාවන් පිරිමින්ට වඩා 2.5 ගුණයක කාලයක් වැය කරයි. විශේෂයෙන් ආපදා අවස්ථාවලදී ජලය සෙවීම වැනි කටයුතුවලට වැඩි කාලයක් වැය වන බැවින්, වගා කටයුතු සඳහා යෙදවීමට ඇති කාලය සීමා වේ.
සාධාරණත්වය තුළින් මුළු ලොවටම ලැබෙන ප්‍රතිලාභ
එක්සත් ජාතීන්ගේ ආහාර හා කෘෂිකර්ම සංවිධානයේ (FAO) පර්යේෂණවලට අනුව, කෘෂිකාර්මික ක්ෂේත්‍රයේ ජෛව විද්‍යාත්මක හා ලිංගිකමය වශයෙන් පවතින පරතරය නැති කිරීම තුළින්,
- ලෝක ආර්ථිකයට ඩොලර් ට්‍රිලියන 1 ක උත්තේජනයක් ලැබෙන අතර, ගෝලීය දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය (GDP) 1% කින් ඉහළ යයි.
- ලොව පුරා ලක්ෂ 45 ක ජනතාවකගේ ආහාර අසුරක්ෂිතතාව අවම කිරීමට හැකියාව ලැබේ.
UN Women සංවිධානයේ මැදිහත්වීම
එක්සත් ජාතීන්ගේ කාන්තා සංවිධානය (UN Women) රජයන්, රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන සහ ප්‍රජා නායකයන් සමඟ එක්ව පහත සඳහන් ක්ෂේත්‍ර කෙරෙහි අවධානය යොමු කරයි.
- කාන්තාවන්ට අවශ්‍ය තාක්ෂණය, පුහුණුව, මූල්‍ය පහසුකම් සහ නායකත්ව සංවර්ධන වැඩසටහන් ලබා දීම.
- ඉඩම් හා ස්වාභාවික සම්පත් අයිතිය තහවුරු කරන නීතිමය රාමු සකස් කිරීම.
- නොගෙවන ගෘහස්ථ ශ්‍රම බර අවම කිරීම සහ වෙනස්කම් සිදුකරන සමාජ සම්මතයන් වෙනස් කිරීම.
- කාබනික පොහොර නිෂ්පාදනය, බීජ සුරැකීමේ ක්‍රම සහ පස් හා ජල සංරක්ෂණ ක්‍රමවේද පිළිබඳ තාක්ෂණික දැනුම ලබා දීම.
ගොවි කාන්තාවන්ට සහ එඬේර කාන්තාවන්ට අවශ්‍ය සම්පත්, මූල්‍ය පහසුකම් සහ නිසි ඇගයීම ලබා දීම යනු හුදෙක් කාන්තා අයිතිවාසිකම් තහවුරු කිරීමක් පමණක් නොව, මුළු ලොවටම සමාන අවස්ථා සහ සාධාරණත්වය සපිරි අනාගතයක් නිර්මාණය කිරීමේ සබුද්ධික ආයෝජනයකි.
සටහන | කල්පනී ෂමල්කා
මූලාශ්‍රය UN WOMEN වෙබ් පිටුව