සමාජයේ ඇස් හමුවේ ඇය “හොඳම” කාන්තාවකි. ඇය පවුල වෙනුවෙන්, වටපිටාවේ සැමගේ පහසුව වෙනුවෙන් කිසිදු ගැටලුවක් හෝ මතභේදයක් ඇති නොකරයි. ඇය හැමවිටම තත්වයන් තේරුම් ගනී. අනුගත වෙයි. හැමෝටම සමාව දී නිහඬ වෙයි. පවුල එකට රඳවා තබා ගනී. එහෙත්, මේ සියලු ලස්සන වචන පිටුපස සැඟවී ඇත්තේ අතිශය වේදනාකාරී යථාර්ථයකි. ඒ, ඇය තමාගේම සැබෑ හදවත, අභිලාෂයන් සහ හැඟීම් අන් අයගේ පහසුව වෙනුවෙන් දිනපතාම මරා දමමින් ජීවත් වීමයි.
යහපත්කම නමින් කරන ස්වයං-බලපෑම
කුඩා කල සිටම දියණියන්ට උගන්වන්නේ කුමක්ද? හොඳ දියණියක වන්න, පවුලේ සාමය රඳවා ගන්න, කිසිවෙකුගේ සිත නොරිදවන්න, කෘතඥ වන්න, ආත්මකාමී නොවන්න, අසීරු චරිතයක් නොවන්න. සබඳතා බිඳී යාමෙන් වැළකී සිටීම සඳහා තමන්ගේම සිතුවිලි, අවශ්යතා සහ කෝපය යටපත් කරගැනීමේ මෙම පුරුද්ද මනෝවිද්යාව තුළ හඳුන්වන්නේ “ස්වයං-නිහඬවීම” (self-silencing) ලෙසිනි.
නමුත් සමාජය මේ දෙස බලන්නේ කෙසේද?
හැමෝම වෙනුවෙන් තමන්ගේ සතුට කැප කරන කාන්තාව අපට “ප්රතිපත්තියක් නැති” කෙනෙකු නොපෙනී, “ප්රතිත්යාගශීලී” උතුම් කාන්තාවක් ලෙස පෙනේ.
- කිසිම දිනක කිසිම දෙයකට විරුද්ධ නොවී සියල්ල ඉවසන කාන්තාව “පහසු” තැනැත්තියක් ලෙස අගයනු ලැබේ.
- තමන් දිනෙක අන්ත අසරණ වේ යැයි බියෙන්, තමන්ගේම මුළු ජීවිතයම අසතුටුදායක විවාහයක හිර කරගන්නා කාන්තාව “ඉවසිලිවන්ත” බිරිඳක් ලෙස ලේබල් කරනු ලැබේ.
අපි “හොඳකම” සහ “කීකරුකම” එකිනෙක පටලවා ගෙන ඇත්තෙමු. වෙනත් අයගේ සතුට වෙනුවෙන් ඇය ඇති කරන පීඩනය අඩු වන තරමට, ඇය හොඳ කෙනෙක් යැයි අපි මුළා වී සිටිමු.
ඇතුළෙන්ම දියවී යන ජීවිතය
කාන්තාවන් වෙත සමාජය එල්ල කරන අපේක්ෂා කිසි දිනක එකිනෙකට ගැළපෙන්නේ නැත. “රැකියාවක් කරන්න, නමුත් දරුවන් නොසලකා හරින්න එපා.” “මූල්යමය වශයෙන් ස්වාධීන වන්න, නමුත් ස්වාමිපුරුෂයාට ගැටලු ඇති කරන්න එපා.”
මෙම පරස්පර නීතිරීති හමුවේ ඇය කුමක් කළත් වැරදිකාරියක් වේ. රැකියාවට මුල්තැන දුන්නොත් පවුල අමතක කළා වේ. පවුල වෙනුවෙන් ගෙදරට වී සිටියහොත් තමන්ගේ හැකියාවන් නාස්ති කළා වේ.
අවසානයේදී, බාහිරින් ඇයට දඬුවම් කිරීමට කිසිවෙකු අවශ්ය වන්නේ නැත. ඇය ඒ බර තම අභ්යන්තරයට ගෙන දිනකට දහස් වරක් තමාටම දඬුවම් කරගනී. “මම මේක කිව්වොත් එයාලගේ හිත රිදෙයිද? නැත්නම් මම මගේ හිතම මරාගන්නවද?”යැයි ඇය නිරන්තරයෙන්ම තමාගෙන්ම ප්රශ්න කරගනී. අනුමැතිය ලැබුණේ සැමවිටම අනෙක් අය සමඟ එකඟ වූ තැන්වලදී පමණක් නම්, හදිසියේ වෙනස් දෙයක් සිතීම හෝ කතා කිරීම ඇයට මහා අපරාධයක් මෙන් බය උපදවන්නකි.
මෙය කිසිදු විටෙක පවුලට, විවාහයට හෝ මාතෘත්වයට එරෙහි වීමක් නොවේ. සැබෑ ප්රශ්නය වන්නේ, තමාට අවශ්ය ජීවිතය තෝරා ගැනීමට කාන්තාවකට ඇති අයිතියයි.
කාන්තාවන් මෙම අදෘශ්යමාන බන්ධන ප්රශ්න කිරීමට පටන් ගන්නා දවසට, ඔවුන් වරදකාරී හැඟීම (guilt) සහ වරදක් කිරීම (wrongdoing) යනු සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් දේවල් දෙකක් බව වටහා ගනී. ඔවුන් තම කෝපය වරදක් ලෙස නොසලකා, එය තමන්ට යමක් පවසන වැදගත් සංඥාවක් ලෙස දකින්නට පටන් ගනිති.
පරම්පරා ගණනාවක් තිස්සේ අපි කාන්තාවන් කොපමණ බරක් නිහඬව උසුලාගෙන සිටින්නේදැයි බලා පුදුම වී ඇත්තෙමු. නමුත් ඒ කිසිම දිනක, ඒ නිහඬ බර යටතේ ඇයගේ හදවත කොතරම් තැලී අතිදැයි අපි විමසා බැලුවේ නැත.
සැබෑ විමුක්තිය යනු කිසිවෙකුගේ සිත නොරිදවා ජීවත් වීම නොවේ; තමන් කැමති මාවත තෝරා ගැනීමට ඇති අයිතියයි. මන්ද, කීකරුකමේ සැබෑ ප්රතිවිරුද්ධ දෙය කැරැල්ලක් නොව, තමන්ගේම අභිමතය පරිදි, තමන් වෙනුවෙන් නැගී සිටීමට ඇති පූර්ණ ස්වයං-ස්වාධීනත්වය වන බැවිනි.